Na co można było skazać obywatela Ludwika?

Dziś rocznica ścięcia Ludwika XVI. Były król (monarchia została zniesiona dokładnie cztery miesiące wcześniej) został dzień wcześniej 20 stycznia 1793 roku skazany na śmierć liczbą głosów dokładnie odpowiadającą wymaganej większości (361 przy 749 deputowanych, z czego 23 było nieobecnych, a pięciu się wstrzymało/wyłączyło z głosowania). Głosowanie nad pytaniem trzecim (o karę) konkretnie odbyło się 16 i 17 stycznia.

Wcześniej eks-monarcha przytłaczającą większością głosów – 673 na „tak” został uznany za winnego (pytanie brzmiało „Czy Louis Capet jest winny spisku przeciwko wolności powszechnej i zamachów przeciwko bezpieczeństwu państwa?”), następnie zaś Konwent Narodowy odrzucił ze sporą przewagą głosów ratyfikację wyroku w referendum powszechnym, a także odroczenie wyroku (niewielką przewagą).

Co ciekawe, pytanie o karę było otwarte: można było głosować po prostu za karą śmierci („la mort”), albo też za innymi rozwiązaniami. Głosowanie było nie tylko jawne, ale i ustne – deputowani wyrażali publicznie swoje zdanie. I pojawiły się liczne inne możliwości ukarania obywatela Kapeta. 26 deputowanych głosowało za śmiercią z poprawką Jeana Mailhe’a, deputowanego z departamentu Górnej Garonny, skądinąd żyrondysty, który przeżył mającą nastąpić za trzy miesiące rozprawę z tą frakcją polityczną. Propozycja Mailhe’a, który poza tym zagłosował „la mort” zakładała rozważenie osobno, czy egzekucję należy przyspieszyć, czy odroczyć. Poza tym 44 deputowanych zagłosowało po prostu za karą śmierci z odroczeniem (do różnych, określonych lub nieokreślonych dat albo spodziewanych lub postulowanych wydarzeń, np. wygnania wszystkich Burbonów, międzynarodowego uznania rządu Republiki, nastania pokoju itp.), a 290 – za różnymi innymi formami kary.

Te ostatnie obejmowały m.in. różne odmiany uwięzienia czy internowania i/lub wygnania, banicji, deportacji (np. najpopularniejsza opcja: pierwsze w czasie wojny, a drugie – pokoju); „najsurowszą karę przewidzianą przez kodeks karny oprócz kary śmierci” (tak konkretnie głosował m.in. sławny oświeceniowy filozof i matematyk Nicolas de Condorcet); uwięzienie z zastrzeżeniem, że w szczególnych okolicznościach kara może ulec zmianie;

Zdarzały się też propozycje bardziej złożone. Jedna padła ze strony deputowanego z departamentu Ardenów, Jacquesa Blondela: „Uwięzienie, pod wyraźnym warunkiem, że [obywatel Ludwik] zostanie ukarany śmiercią, jeśli nieprzyjaciele państwa postawią stopę na terytorium Republiki”. Inną, obłożoną jeszcze większą liczbą warunków, złożył deputowany z departamentu Aveyron, Izarn de Valady: „Uwięzienie Ludwika, jego żony i jego dzieci na zamku w Saumur i trzymanie ich jako zakładników do czasu, kiedy Franciszek Austriacki [= cesarz Św. Cesarstwa] nie uzna suwerenności Republiki Francuskie oraz niepodległości Belgów”.

Z kolei pomysł deputowanego z Lozère, Jeana-André Barrota, przywodzi na myśl późniejsze wydarzenia: „Deportacja Ludwika, jego żony i dwójki dzieci na jedną z naszych najtrudniej dostępnych wysp, gdzie będą pilnowani przez korpus paryżan do czasu, kiedy takie środki nie zostaną uznane za zbędne”.

Na wieść o ogłoszonym 20 kwietnia wyroku obywatel Kapet poprosił o trzydniową zwłokę, dopuszczenie do niego spowiednika oraz spotkanie z rodziną. Uwzględniono dwie ostatnie prośby, ale egzekucja odbyła się zgodnie z planem, w poniedziałek 21 kwietnia.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s